Askı kancası ve ip uzunluğu nasıl seçilir?

Kanca ne iş yapar

Askı kancası, bitkinin ağırlığını tel hattına aktarır ve üzerindeki ip sarımıyla bitkinin kademeli olarak indirilmesini mümkün kılar. Yani kanca sadece bir asma noktası değil, aynı zamanda ipin deposu ve indirme işleminin kontrol noktasıdır. Bu üç işlevi birlikte düşünmezseniz, tek başına doğru görünen bir kanca sahada yanlış çıkar.

Kanca tipleri arasındaki gerçek fark

Sarımlı (makaralı) kanca

İp gövde üzerine sarılır; indirme sırasında kilit açılıp ip kontrollü biçimde salınır. Uzun döngülü domates ve salatalıkta yaygın kullanılan tiptir. Avantajı, indirmenin tek elle ve hızlı yapılabilmesidir. Dezavantajı, mekanizmanın kirlenmeye ve deformasyona daha duyarlı olmasıdır.

Basit kanca ve düğüm sistemi

İp kancaya doğrudan bağlanır, indirme işlemi düğümün çözülüp yeniden bağlanmasıyla yapılır. Malzeme maliyeti düşüktür, ancak indirme başına işçilik süresi belirgin biçimde artar. Kısa döngülü ürünlerde ya da indirme sayısı azsa mantıklıdır.

Çift askılı ve ayarlı kancalar

İki gövdeyi tek noktadan taşımak ya da sıra üzerinde farklı yüksekliklerde çalışmak için kullanılır. Burada dikkat edilecek nokta, taşıma kapasitesinin ikiye bölünmesidir: iki bitki asıyorsanız kancanın beyan edilen kapasitesi tek bitki için değil, toplam yük için geçerlidir.

Taşıma kapasitesini nasıl düşünmeli

Kapasite değeri, kancanın üzerinde durduğu tel ve tel hattını taşıyan yapı ile birlikte anlam kazanır. Bir kanca tek başına yeterli olsa bile, sıra boyunca aynı tel üzerine binen toplam yük yapının sınırını aşabilir. Kanca kapasitesi ile hat kapasitesi ayrı iki hesaptır.

Kancanın taşıyabileceği yük için üreticinin verdiği değeri esas alın; bu değer malzemeye, kesite ve üretim yöntemine göre değişir ve genel bir sayı vermek doğru olmaz. Yükü hesaplarken bitkinin sezon sonundaki ağırlığını alın, dikim sonrasındaki ağırlığını değil. Meyve yüklü bir gövde, sezon başındakinin kat kat üstündedir ve kancalar tam da bu dönemde açılır.

İp uzunluğu sezon planından çıkar

İp uzunluğunu belirleyen tek şey sera yüksekliği değildir. Hesaba üç kalem girer: askı telinden bitki tabanına kadar olan mesafe, sezon boyunca yapılacak toplam indirme mesafesi ve kancada kalması gereken yedek pay.

Sezon boyunca bitki tel hizasına ulaştıkça indirilir ve sıra üzerinde yana doğru kaydırılır. Toplam indirme mesafesi, ürünün büyüme hızına ve sezon uzunluğuna bağlıdır; kendi ürününüzün geçen sezon kayıtları bu konuda herhangi bir genel tablodan daha güvenilirdir. Geçen sezon kaç kez indirme yaptığınızı ve her seferinde yaklaşık ne kadar bıraktığınızı biliyorsanız, ip uzunluğunu kendi verinizle belirleyebilirsiniz.

Yanlış seçimin sonucu

• İp kısa kalırsa sezonun son haftalarında indirme durur, gövde tepeden kıvrılır, ışık alan yaprak alanı düşer ve son hasatlar zarar görür. Sezon ortasında ip eklemek hem işçilik hem hijyen açısından pahalı bir çözümdür.
• İp gereğinden uzunsa maliyet artar, kancada fazla sarım birikir ve indirme sırasında karışma riski doğar.
• Kanca kapasitesi düşük kalırsa deformasyon yavaş ilerler ve genellikle fark edilmez; kopma sezonun en yüklü döneminde, yani en kötü zamanda olur.
• Kanca tipi indirme yöntemine uymazsa işçilik süresi her indirme turunda artar ve bu fark sezon boyunca birikir.

Sipariş öncesi kontrol listesi

• Askı telinin zeminden yüksekliği ve sıra uzunluğu
• Metrekareye düşen bitki sayısı ve sıra başına kanca adedi
• Ürün ve tahmini sezon uzunluğu; geçen sezonun indirme kaydı
• Tek bitki mi çift bitki mi asılacağı
• Mevcut kancalardan kaçının yeniden kullanılabilir olduğu
• Sezon sonu sökümde ip ve kancanın nasıl ayrılacağı

Kanca değişimi ve ip takma işleri askı teli hizasında, yükseltilmiş platformda yapılır. Platformu sabitlemeden çalışmayın ve sıra üzerinde hareket halindeyken kanca takmayın. Taşıma kapasitesi için kendi ürününüzün üretici kılavuzundaki değer her zaman önceliklidir; sera yüksekliğiniz ve ürün bilginizle bize yazarsanız uygun ip uzunluğunu birlikte çıkaralım.