Sulama tekdüzeliği sahada nasıl ölçülür? Kap testi
Bir saatlik kap testi, hangi sıranın az su aldığını ve sorunun basınçta mı tıkanmada mı olduğunu gösterir. Kaplar ve bir saat yeterli.
Neden tek bir noktaya bakmak yetmez
Bir damlatıcının debisi doğruysa o damlatıcı için doğrudur. Sera ölçeğinde su dağılımını bozan şeyler noktasal değildir: hat boyunca basınç düşer, eğimli arazide yükseklik farkı devreye girer, uzun hatların sonunda debi azalır, kısmen tıkalı damlatıcılar dağınık biçimde yer alır. Tek okuma bunların hiçbirini göstermez.
Tekdüzeliğin düşük olması yalnızca su israfı değildir. Az su alan bölge aynı zamanda az gübre alır; sulama programı ortalamaya göre kurulduğu için bazı bitkiler sürekli fazla, bazıları sürekli eksik beslenir.
Kap testi nasıl yapılır
- Aynı hacimde, aynı ağız çapında, temiz kaplar hazırlayın. Mutfak ölçeği ya da dereceli silindir işinizi görür; farklı kaplar sonucu bozar.
- Ölçüm noktalarını seçin. Sistemin en az iki sırasında, her sıranın başı, ilk çeyreği, ortası, son çeyreği ve sonu olmak üzere beş noktadan örnek alın.
- Kapları damlatıcıların altına yerleştirin, sistemin basıncı oturana kadar birkaç dakika bekleyin, sonra süreyi başlatın.
- Bütün noktalarda aynı süreyi uygulayın. Süre, en düşük debili kapta okunabilir bir hacim toplanacak kadar uzun olmalı.
- Toplanan hacimleri kap kap yazın. Kâğıt üzerinde sıra ve konum bilgisiyle birlikte kaydedin.
Sonuç nasıl okunur
Önce en düşük dörtte birlik grubun ortalamasını, sonra bütün ölçümlerin ortalamasını alın. Bu ikisinin oranı, sahada kullanılan yaygın tekdüzelik göstergesidir. Oran bire ne kadar yakınsa dağılım o kadar eşittir.
Kabul edilebilir sınır sistem tipine göre değişir ve son söz projeyi kuran firmanın ya da ekipman üreticisinin kılavuzundadır. Ama yorum için sayıya gerek yoktur: bir kap diğerlerinin yarısı kadar su topladıysa o noktada bir sorun vardır ve bulunması gerekir.
Düzensizliğin kaynağını bulmak
Desen hattın sonuna doğru düşüyorsa
Hacim sıra başından sonuna doğru düzenli olarak azalıyorsa sorun basınçtadır: hat fazla uzun, çap küçük ya da giriş basıncı yetersizdir. Basınç dengeleyici damlatıcı kullanılmıyorsa bu desen beklenir; kullanılıyorsa dengeleyicinin çalışma aralığının dışına çıkılmış olabilir.
Desen dağınıksa
Az su veren kaplar sırada rastgele dağılmışsa sorun basınçta değil, damlatıcıdadır: kısmi tıkanma. Bu durumda tıkanmanın tipini ayırt etmek için damlatıcıyı sökün.
Bir bölge tümüyle düşükse
Belirli bir blok komple geride kalıyorsa vanadan, kısılmış bir hattan, kapanmamış bir vanadan ya da o bölgeye giden ana hattaki bir daralmadan şüphelenin. Aynı anda çalışan bölge sayısı da bunu yaratır.
Yükseklik farkı varsa
Eğimli arazide üst kotlar düşük, alt kotlar yüksek okur. Bu, sistemin bozuk olduğu anlamına gelmez; basınç dengeleyici damlatıcı ya da hat başı regülatörü gerektiği anlamına gelir.
Testi güvenilir kılmak
- Ölçümü her zaman aynı basınçta ve aynı sayıda bölge açıkken yapın.
- Rüzgârın ve buharlaşmanın etkisini önlemek için kapları ölçüm biter bitmez okuyun.
- Testi sezon başında bir kez, sezon ortasında bir kez tekrarlayın; asıl bilgi ikisinin farkındadır.
- Aynı noktaları her seferinde kullanın ve işaretleyin.
- Sonuçları filtre ve basınç kayıtlarınızla aynı çizelgede tutun.
Kabul edilebilir tekdüzelik değerleri sistem tasarımına ve damlatıcı tipine göre değişir; kendi sisteminizin üretici kılavuzundaki değerleri esas alın. Ölçümünüzden emin değilseniz kap kap sonuçlarınızla bize yazın, birlikte yorumlayalım.