Sulama hattında biyofilm: hat ve tank nasıl temizlenir?
Damlatıcı tıkanmasının görünmeyen nedeni çoğu zaman hattın içidir. Biyofilm nedir, tank nasıl temizlenir, yıkama neden şart.
Biyofilm nedir
Biyofilm, boru iç yüzeyine tutunan mikroorganizmaların kendi ürettikleri yapışkan bir matris içinde oluşturduğu ince tabakadır. Suda serbest yüzen mikroorganizmalardan farklı olarak yüzeye bağlıdır, bu yüzden basit bir su akışıyla sürüklenip gitmez.
Sera sulama hattı biyofilm için elverişli bir ortamdır: ılık su, düşük akış hızı, gübre çözeltisinden gelen besin ve şeffaf borularda ışık. Bu dördü bir aradaysa tabaka her sezon yeniden oluşur.
Neden sadece filtre yetmez
Filtre, suyun içindeki partikülü tutar. Biyofilm ise filtrenin arkasında, hattın kendi içinde büyür; yani filtreden geçen temiz su bile ilerledikçe yeniden yüklenir. Filtre basınç farkı normal görünürken damlatıcı debisi düşüyorsa, ilk bakılacak yer hattın içidir.
Hattın içi neden temizlenir
Biyofilmin üç ayrı zararı vardır ve üçü de birbirini besler:
- Akış daralması. Cidardaki tabaka boru kesitini küçültür ve sürtünmeyi artırır; hat sonundaki basınç düşer, dağılım eşitsizleşir.
- Tıkanma. Tabakadan kopan parçalar akışla taşınır ve damlatıcı labirentinde takılır. Damlatıcıyı temizlemek, kaynağı temizlemeden kalıcı çözüm vermez.
- Kimyasal çökelme için zemin. Yapışkan yüzey, gübre çözeltisinden gelen çökeltileri tutar; organik ve mineral tıkanma birlikte büyür.
Hat sonundaki bitkilerin baştakilerden geri kalması, çoğu zaman gübre programından değil, bu daralmadan kaynaklanır.
Tank: en çok ihmal edilen nokta
Depo ve karışım tankı, hattın en başındaki kirlilik kaynağıdır. Üstü açık ya da ışık geçiren bir tankta alg üremesi kaçınılmazdır; dipte biriken çökelti ise her karıştırmada hatta gönderilir.
Tank temizliğinde sırayı bozmayın: boşaltın, dibi ve cidarı mekanik olarak temizleyin, sonra dezenfekte edin. Kirli bir tanka doğrudan dezenfektan koymak, ürünü çökeltinin üzerinde harcar. Tankın kapağını ışık geçirmeyecek şekilde kapatmak, sonraki temizliğin yarısını baştan halleder.
Dozaj pompası, emiş hortumu ve gübre bidonları da aynı programa dâhildir. Bir tanesi atlandığında sistem yeniden tohumlanır.
Temizlik sonrası yıkama disiplini
Bu, sahada en sık atlanan adımdır ve atlandığında en pahalı olanıdır. Temizlik ürünü hattın içinde bırakılırsa iki sorun doğar: koparılmış biyofilm parçaları hatta kalır ve ilk sulamada damlatıcıya gider; ürün kalıntısı ise bitkiye ulaşır.
- Temizlik uygulaması bittiğinde hat sonlarını açın ve temiz suyla yıkayın. Kapalı uçlu bir hat asla tam yıkanmaz.
- Yıkamayı sıra sıra ve baştan sona doğru yapın; aynı anda tüm hattı açmak basıncı düşürür ve sürükleme hızını kaybettirir.
- Hat sonundan çıkan su berraklaşana kadar yıkamaya devam edin. Süreyi saatle değil, çıkan suyla belirleyin.
- Yıkama suyunun nereye gittiğini planlayın; drenaj ve deşarj konusunda yerel mevzuata uyun.
- Yıkamadan sonra filtreleri sökün ve temizleyin; koparılan malzemenin bir bölümü orada birikir.
- Birkaç damlatıcıyı sökerek kontrol edin. Sistem temiz görünüyor olabilir, damlatıcı gerçeği söyler.
Ne zaman yapılır
Ana temizlik için doğru zaman sezon arasıdır: sera boştur, bitkiye kalıntı riski yoktur ve hat sonlarını açmak iş akışını bozmaz. Sezon içinde ise koruyucu uygulamalar ve düzenli hat sonu yıkaması, tabakanın kalınlaşmasını geciktirir.
Sıklık, su kaynağınıza bağlıdır. Kuyu suyu, yüzey suyu ve geri kazanım suyu farklı yükler taşır; drenaj suyunu geri kullanan sistemlerde program daha sık olmalıdır. Filtre basınç farkı kayıtlarınız ve hat sonu damlatıcı debisi, sıklığı belirlemek için elinizdeki en iyi iki göstergedir.
Kısa kontrol listesi
- Tank boşaltıldı, dibi mekanik olarak temizlendi mi
- Tank kapağı ışık geçirmiyor mu
- Dozaj pompası ve emiş hortumları programa dâhil mi
- Hat sonları açılarak berrak su gelene kadar yıkandı mı
- Yıkama sonrası filtreler söküldü ve temizlendi mi
- Örnek damlatıcılar sökülüp kontrol edildi mi
- Uygulama ve yıkama tarihleri kaydedildi mi
Kullanacağınız temizlik ve dezenfeksiyon ürününün etiketi ile yerel mevzuat her zaman önceliklidir; derişim, temas süresi, malzeme uyumu ve yıkama suyunun deşarjı için etiketi ve mevzuatı esas alın.