Sisleme hattı kurulumu: meme aralığı ve damlama

Önce güvenlik: basınçlı sistem ve elektrik

Sisleme hatları yüksek basınçla çalışabilir. Hat basınçlıyken kesinlikle sökmeyin; müdahale öncesi pompayı durdurun ve hattı boşaltarak basıncı sıfırlayın. Yüksek basınçlı bir kaçak, ince bir jet hâlinde cilde zarar verebilir. Pompa ve kumanda panosunun elektrik bağlantısını yetkili kişi yapsın; nemli ortamda pano ve kablolamanın uygun koruma sınıfında olması gerekir. Hat üstte ise montaj yüksekte çalışmadır — uygun platform ve düşme koruması kullanın.

Hat basıncı: sis mi, damla mı

Damlacık boyutu doğrudan basınca bağlıdır. Basınç, memenin çalışma aralığının altında kalırsa meme sisi oluşturamaz; su iri damlalar hâlinde çıkar ve doğrudan bitkinin üstüne düşer. Bu, sahada “meme damlatıyor” diye tarif edilen durumun en yaygın nedenidir.

Kurulumda üç şeyi doğrulayın: pompanın verdiği basınç memenin üreticisinin belirttiği çalışma aralığında mı, hat boyunca basınç kaybı bu aralığın dışına çıkacak kadar büyük mü, ve aynı pompaya bağlı meme sayısı pompanın debisini aşıyor mu. Üçü de sıraya alınmadan meme değiştirmek zaman kaybıdır.

Meme aralığı ve yerleşim

Meme aralığı, sis konisinin çapına ve hattın bitki tepesinden yüksekliğine göre belirlenir. Konilerin hafifçe örtüşmesi hedeftir: örtüşme yoksa aralarda kuru bant kalır, aşırı örtüşme varsa o noktada damlacıklar birleşir ve damla olarak düşer.

Kesin aralık memenin tipine ve çalışma basıncına bağlıdır; değeri üreticinin tablosundan alın. Yerleşimde şunlara dikkat edin:

• Hattı bitki tepesinden yeterli yükseklikte taşıyın — damlacığın buharlaşmak için yol alacak mesafeye ihtiyacı vardır.
• Memeleri sıraya paralel ve aynı yönde takın; ters dönmüş tek bir meme o bölgede ıslak nokta yaratır.
• Fan ve sirkülasyon havası yönünü hesaba katın; güçlü bir hava akımı sisi tek tarafa toplar.
• Kolonun, kirişin ya da askı telinin sis konisini kestiği yerlerde yerleşimi kaydırın; kesilen koni altında damlama oluşur.

Damlama sorunu ve hat drenajı

Sistem durduğunda hattın içinde kalan su, en alçak memelerden akmaya devam eder. Bu, memenin arızası değil yerçekimidir. Çözüm üç başlıkta toplanır:

• Damlatmaz meme ya da anti-drip valf. Basınç belirli bir değerin altına düştüğünde hattı kapatır ve boşalmayı durdurur. Damlama şikâyetinin en doğrudan çözümüdür.
• Hat eğimi ve tahliye noktası. Hattı belirlenmiş bir yöne eğimli döşeyin ve en alçak noktaya tahliye koyun; kalan su memeden değil oradan çıksın.
• Filtreleme. Tıkanan bir meme çevresindeki memelerin basıncını yükseltir ve püskürtme desenini bozar. Sisleme memesinin geçit açıklığı çok küçüktür; hatta uygun incelikte filtre olmadan sistem kurulmaz.

Devreye alma günü hattı memeler takılmadan yıkayın. Montaj sırasında boruya giren talaş ve çapak, ilk çalıştırmada doğrudan memeye gider.

Yoğuşma: bitkiye asıl zarar buradan gelir

Sisleme fazla çalıştığında ya da havalandırma yetersiz kaldığında nem yoğuşarak yaprak ve meyve yüzeyinde su filmi oluşturur. Yaprak yüzeyinde uzun süre kalan su, mantari hastalıklar için elverişli bir ortamdır; meyvede leke ve çatlama yapabilir. Ayrıca çatı ve profilde biriken yoğuşma damla damla bitkinin üstüne düşer — bu damlalar sisleme suyundan daha zararlıdır çünkü daha iridir ve tahmin edilemez yerlere düşer.

Kurulumda alınacak önlemler: sislemeyi havalandırma ve sirkülasyon ile birlikte kurgulayın, hattı çatı yoğuşmasının damladığı hatların altına yerleştirmeyin, ve kontrolü zaman yerine nem ölçümüne bağlayın. Sabit süreli çalışan bir sisleme, havanın zaten doygun olduğu bir günde suyu doğrudan bitkiye yazar.

Devreye alma kontrol listesi

• Hattı memesiz yıkayın, su berraklaşsın.
• Filtreyi takın ve temiz hâldeki basınç farkını not edin.
• Pompayı çalıştırın, hat başı ve hat sonu basıncını karşılaştırın.
• Bütün memelerin aynı yöne baktığını ve püskürttüğünü gözle doğrulayın.
• Sistemi durdurun, beş dakika sonra damlayan meme olup olmadığına bakın.
• Bir çalışma döngüsünden sonra yaprak yüzeyini elle kontrol edin; ıslaklık varsa süre ya da aralık fazladır.

Meme çalışma basıncı, debisi ve önerilen aralık için üreticinin verdiği değerleri esas alın. Basınçlı hatta müdahale etmeden önce sistemi durdurup basıncı boşaltın; elektrik işini yetkili kişiye yaptırın.